Operasyon rehberi · Giriş süreçleri
Mal Kabul (Goods Receipt) Nedir?
Mal kabul, tedarikçiden veya üretimden gelen stokun depo sistemine fiziksel ve kayıtsal olarak alınmasıdır. İyi tasarlanmış kabul; stok doğruluğunu, izlenebilirliği ve sonraki putaway / toplama kalitesini belirler. Kötü kabul ise “WMS var ama stok tutmuyor” şikayetinin en sık kök nedenlerinden biridir.
Tipik mal kabul akışı
- Araç / kapı randevusu ve dock ataması
- Beklenen belge veya ASN ile eşleştirme
- Fiziksel boşaltma ve taşıma birimi oluşturma (palet / koli)
- Miktar, ürün, lot / SKT / seri doğrulama
- Kabul onayı → kullanılabilir veya kalite stokuna yazım
- Putaway görevinin oluşması
ERP’de “mal giriş fişi” ile WMS’te “fiziksel kabul” aynı an olmayabilir. Tasarımda hangi sistemin stok sahipliğini ne zaman aldığı açık yazılmalıdır (WMS–SAP movement mapping).
ASN ve beklenen teslimat
ASN (Advance Shipping Notice), tedarikçinin göndereceği içeriği önceden bildirir. WMS beklenen satırları gösterir; operatör kör kabul yerine “plana karşı” çalışır. ASN yoksa kabul yine yapılır ama hata ve süre artar; ürün–sipariş eşlemesi operatöre kalır.
- ASN satırı ile fiziksel satır eşleşmesi (ürün, miktar, lot)
- Erken / geç teslimat ve cut-off kuralları
- Çoklu sevkiyatta aynı PO’nun parçalı kapanışı
Kısmi, fazla, eksik ve hasar
| Durum | Operasyon sorusu | Sistemde netleştirin |
|---|---|---|
| Kısmi kabul | Gelen miktar beklentiden az | PO açık kalır mı, yeniden randevu? |
| Fazla teslimat | Beklenenden fazla geldi | Tolerans %, iade, ayrı lokasyon? |
| Eksik / yanlış ürün | Satır eşleşmiyor | Red, düzeltme, tedarikçi bildirimi? |
| Hasarlı | Fiziksel hasar | QC hold, fotoğraf, miktar ayrımı? |
İstisnaları “sonra Excel’de düzeltiriz”e bırakmak stok sapmasını kalıcı hale getirir. Her istisna için yetki, neden kodu ve stok statüsü tanımlanmalıdır.
Barkod ve birim disiplini
Kabulde en sık hata: koli barkodu ile adet barkodunun karışması veya “1 palet = X koli” varsayımının gerçek ambalajla uyuşmaması. El terminali ile ürün / SSCC / lot okutmak, miktarı kör tahmin etmekten iyidir.
- Ürün, koli, palet barkodlarının hangisinin zorunlu olduğu
- Birim dönüşümü (adet–koli–palet) ana verisi
- Lot / SKT / seri yakalama noktası (kabulde mi, QC’de mi?)
Taşıma birimi modeli için palet–koli–lokasyon rehberine, izlenebilirlik için lot, SKT ve seri rehberine bakın.
Kalite hold’a geçiş
Bazı ürünler kabul sonrası doğrudan kullanılabilir stoka yazılmaz; kalite / karantina statüsünde bekler. WMS, bu stokun toplamaya ve sevkiyata açılmasını engellemeli; release sonrası putaway veya statü değişimi tetiklenmelidir.
Kalite kontrol sürecinin ayrıntısı için QC hold / release rehberine bakın. Kabul tasarımında en azından şu net olmalı: hangi ürünler otomatik hold, kim release eder, hold stok hangi lokasyonlarda durur.
Dock-to-stock ve izlenecek KPI’lar
- Dock-to-stock: kapıdan kullanılabilir / putaway tamamlanana süre
- ASN eşleşme oranı ve kör kabul oranı
- Kısmi / fazla / hasar istisna oranı
- Kabul hatası kaynaklı sayım farkı ve yeniden toplama
Süre kısaltmak için okutmayı atlamak uzun vadede daha pahalıdır. Hedef: hızlı ve doğru kabul — ikisinden biri değil.
Sonraki adımlar
Mal kabul bittikten sonra stok raflara gitmelidir. Yerleştirme kuralları için putaway; toplama yüzü ikmali için replenishment aynı zincirin devamıdır.
Kabul sonrası yerleştirmeyi ve stok modelini netleştirin.